VIÊM ĐẠI TRÀNG

Với những kinh nghiệm được tích lũy từ hàng ngàn năm, cùng các loại thuốc thảo dược quý, Y học cổ truyền được coi là có thế mạnh rất lớn trong công cuộc phòng chống, điều trị nhiều căn bệnh. Trong đó có bệnh viêm đại tràng mạn tính.

 Đây là một bệnh có tỷ lệ người mắc khá cao, chiếm hơn 20% dân số, bệnh thường xuyên tái phát và gây ảnh hưởng lớn tới sức khỏe người bệnh. Dưới góc nhìn của Đông y, viêm đại tràng mạn tính là một bệnh như thế nào? Có nguyên nhân từ đâu?

Quan điểm của Đông y về viêm đại tràng mạn tính

Trong Y học cổ truyền người ta không gọi là bệnh viêm đại tràng mạn tính mà tùy vào những triệu chứng cụ thể: đau bụng gọi là phúc thống, đại tiện lỏng nát nhiều lần gọi là chứng tiết tả, đau dọc theo khung đại tràng gọi là tràng phong, nếu phân có nhiều nhầy, máu hoặc mót rặn gọi là lỵ tật.

Viêm đại tràng mạn tính là một bệnh dai dẳng, hay tái phát. Triệu chứng thường gặp là mệt mỏi, ăn kém, chán ăn, ăn không tiêu, thường bị rối loạn tiêu hóa (đi lỏng, phân lúc lỏng lúc sền sệt, lúc lại bị táo bón) da xanh, gầy sút, tinh thần căng thẳng nên hay cáu gắt vô cớ.

Ngoài ra người bệnh thường bị đau bụng vùng hố chậu, hạ vị, đau dọc theo khung đại tràng cho nên rất dễ nhầm lẫn với một số bệnh như viêm ruột thừa, bệnh đường tiết niệu hay viêm phần phụ ở nữ giới. Những cơn đau bụng thường là đau quặn từng cơn, cũng có khi đau âm ỉ, bụng trướng, sôi bụng. Khi đau thường mót đi đại tiện, sau khi đi đại tiện thì bụng giảm đau hoặc hết đau.


Theo Đông y, các nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh viêm đại tràng mạn tính là:

Nguyên nhân về ăn uống: ăn không hợp vệ sinh, ăn những chất tanh, đồ ăn sống, ôi thiu… dễ gây ra chứng bệnh này.

Gặp những điều kiện môi trường không thuận lợi – đông y gọi là phong hàn thử thấp – làm tổn thương chức năng của cơ quan tiêu hóa như tỳ vị.

Điều kiện sinh hoạt, công việc căng thẳng nhiều.

Trạng thái cơ thể suy yếu, chức năng tỳ vị suy kém, chức năng tạng thận ở một số bệnh mạn tính cũng gây ra bệnh này.

Khi bị viêm đại tràng, người bệnh thường xuyên lo lắng về bệnh tật, ăn uống lại phải kiêng khem, không dám ăn thức ăn lạ, thức ăn nhiều dầu mỡ hay chất tanh, không ít trường hợp dẫn tới tình trạng cơ thể bị thiếu chất, gây suy kiệt nghiêm trọng. Đó là chưa kể đến những bất tiện trong sinh hoạt và công việc, khi mà người bệnh viêm đại tràng mạn tính thường xuyên gặp phải triệu chứng đau bụng.

Mặt khác, ung thư đại tràng hiện nay có nguyên nhân hàng đầu là do viêm đại tràng mạn tính kéo dài. Bởi vậy, cần phải điều trị thật tốt cũng như dự phòng hiệu quả căn bệnh này để có thể hạn chế những biến chứng và ảnh hưởng do viêm đại tràng mạn tính mang lại.

Điều trị viêm đại tràng mạn tính như thế nào?


Để điều trị viêm đại tràng mạn tính, nguyên tắc chung của Đông y là phải đảm bảo tính toàn diện, nghĩa là ngoài việc dùng thuốc phải đồng thời sử dụng nhiều biện pháp như tiến hành các kỹ thuật không dùng thuốc (châm cứu, xoa bóp bấm huyệt, điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt cho phù hợp, tích cực tập luyện khí công dưỡng sinh để nâng cao chính khí (hay còn gọi là sức đề kháng), bảo đảm giấc ngủ và tạo lập đời sống tinh thần thoải mái.

Đương nhiên trong số đó thì vấn đề dùng thuốc vẫn giữ một vai trò hết sức quan trọng và thường được tiến hành theo hai hướng: “biện chứng thi trị và biện bệnh thi trị”. Biện chứng thi trị (hay còn gọi là biện chứng luận trị) là phương thức trị liệu dựa trên cơ sở chứng trạng và thể bệnh cụ thể mà tiến hành lựa chọn các vị thuốc và bài thuốc phù hợp. Biện bệnh thi trị là phương thức dựa trên cơ chế bệnh sinh chủ yếu của bệnh mà xây dựng một phác đồ điều trị chung cho nhiều thể bệnh.

Tùy vào triệu chứng của bệnh nhân mà có những phương pháp như: bệnh nhân có hàn thì dùng thuốc ôn ấm; bệnh nhân có thấp nhiệt thì ta phải thanh nhiệt trừ thấp; có tạng phủ như tỳ vị hư thì phải kiện tỳ ích vị; thận hư thì phải bổ thận.(còn với các vị thuốc thường dùng )Chẳng hạn như vị hoàng liên này có tính kháng sinh rất mạnh và có tác dụng trừ thấp  rất tốt với viêm đại tràng mạn tính. Những vị thuốc kiện tỳ như đảng sâm, bạch truật có tác dụng kiện tỳ trừ thấp, sa nhân là vị thuốc rất quý của Việt Nam có tác dụng hành khí kiện tì tiêu thực…

Thuốc thảo dược hiện nay đang là một xu hướng mới trong việc điều trị viêm đại tràng mạn tính, bởi nguyên tắc điều trị bằng thuốc thảo dược là tập trung giải quyết tận gốc và triệt để bệnh thông qua việc bồi bổ, điều hòa công năng của tạng tỳ và đại tràng.

Trên thị trường hiện nay đã có thuốc thảo dược được bào chế từ các bài thuốc cổ phương như “Sâm linh bạch truật” hoặc “Hương sa lục quân” với các thành phần: bạch truật, mộc hương, hoàng đằng, hoài sơn, trần bì, hoàng liên, bạch linh, sa nhân, bạch thược, cam thảo, đảng sâm, mật ong. Sự phối hợp của các loại thảo dược này mang lại công dụng làm hết đau nhanh chóng, hết chướng bụng và đầy hơi, cầm đi ngoài, tiêu viêm và bảo vệ niêm mạc ruột, đồng thời giúp cho người bệnh ăn ngon, hấp thu dưỡng chất tốt hơn, tăng cường sức khỏe.